Dyrektywa UE w sprawie prawa do naprawy (Right to Repair) i jej znaczenie dla drukarek

Drukarka należy do urządzeń, które po awarii często stawiają użytkownika w nieprzyjemnej sytuacji. Naprawa może być kosztowna, części zamienne mogą być trudno dostępne, a w niektórych przypadkach po prostu łatwiej jest kupić nowe urządzenie. Unia Europejska stara się stopniowo zmienić to podejście poprzez przepisy znane jako „Right to Repair”, czyli prawo do naprawy.

Dyrektywa UE ma na celu wydłużenie żywotności produktów, ułatwienie ich naprawy oraz ograniczenie ilości elektroodpadów. Nie oznacza to jednak, że od momentu jej wprowadzenia producent musi automatycznie i bezpłatnie naprawić każde urządzenie elektroniczne, które ulegnie awarii – wręcz przeciwnie. Przepisy dotyczą bowiem wyłącznie produktów, dla których europejskie prawodawstwo określa konkretne wymagania dotyczące możliwości naprawy.

Co daje prawo do naprawy

Jednym z głównych celów jest zapewnienie, aby naprawa nie była niepotrzebnie skomplikowana. Jeśli dany produkt podlega odpowiednim wymogom europejskim, producent musi na przykład zapewnić dostępność wybranych części zamiennych oraz informacji serwisowych. Ważną rolę odgrywa również konstrukcja samego urządzenia. Elementy, które mogą ulec awarii, powinny dzięki temu nadawać się do wymiany bez konieczności nadmiernie skomplikowanego demontażu lub ryzyka uszkodzenia innych części.

Przepisy nie koncentrują się więc wyłącznie na momencie, w którym urządzenie ulegnie awarii. Unia Europejska chce zmienić również sposób, w jaki producenci projektują urządzenia elektroniczne. Innymi słowy, produkt powinien być projektowany z myślą o dłuższej żywotności i możliwości naprawy.

Wskazówka: Gdy drukarka zaczyna sprawiać problemy, nie zawsze trzeba od razu zanosić ją do serwisu. Wiele usterek, które mogą pojawić się w drukarkach, można bowiem rozwiązać samodzielnie w domu. Jak to zrobić, wyjaśniamy w naszym artykule Co zrobić, gdy drukarka źle drukuje. 

A co konkretnie z drukarkami?

W przypadku drukarek sytuacja wygląda jednak nieco inaczej, niż mogłoby się wydawać na pierwszy rzut oka. Obecna dyrektywa UE dotycząca prawa do naprawy nie zalicza bezpośrednio drukarek do urządzeń, w przypadku których producenci mają obowiązek zapewnienia naprawy. W załączniku II do dyrektywy wymieniono między innymi pralki, zmywarki, lodówki, wyświetlacze elektroniczne, odkurzacze, serwery, telefony komórkowe oraz tablety. Drukarek na razie nie ma na tej liście.

Nie oznacza to jednak, że europejskie przepisy w ogóle nie dotyczą możliwości naprawy drukarek. Komisja Europejska za pośrednictwem swojego Wspólnego Centrum Badawczego (JRC) już od kilku lat przygotowuje przepisy dotyczące tak zwanych urządzeń do przetwarzania obrazu, do których należą drukarki, kopiarki, skanery oraz urządzenia wielofunkcyjne. Przepisy te dotyczą między innymi ich żywotności, możliwości naprawy i demontażu oraz dostępności części zamiennych.

JRC w swoich badaniach przygotowawczych analizowało na przykład, które elementy drukarek mają kluczowe znaczenie z punktu widzenia napraw oraz jak łatwo można je wymienić. Szczególną uwagę poświęcono między innymi głowicom drukującym, zespołom laserowym, zespołom utrwalającym, wałkom, zasilaczom oraz płytom sterującym. Nie jest to jednak obecnie obowiązek wszystkich producentów drukarek, lecz podstawa do opracowania ewentualnych przyszłych wymagań UE.

I właśnie to rozróżnienie jest bardzo istotne. Prawo do naprawy od 31 lipca 2026 roku zapewnia konsumentom nowe prawa, jednak drukarki obecnie nie należą do kategorii produktów, w przypadku których producent ma bezpośredni obowiązek zapewnienia naprawy. W odniesieniu do drukarek przygotowywane są natomiast kolejne przepisy w ramach europejskich wymogów dotyczących ekoprojektu, które w przyszłości mogą znacząco wpłynąć na ich możliwości naprawy oraz żywotność.

Źródło: Mahrous Houses / Unsplash

Koniec jednorazowych drukarek?

To właśnie w tym obszarze europejski nacisk na możliwość naprawy może mieć największe znaczenie. Jeśli bowiem w drukarce będzie można łatwiej wymienić uszkodzony element, zdobyć potrzebną część zamienną oraz znaleźć informacje serwisowe, urządzenie może dzięki temu działać znacznie dłużej.

Jednocześnie jednak nie można oczekiwać, że każdą uszkodzoną drukarkę automatycznie będzie można naprawić. Chodzi bowiem „jedynie” o stworzenie odpowiednich warunków, które mają ułatwić naprawy i uczynić z nich realną alternatywę dla zakupu nowego urządzenia. Oczywiste jest jednak, że urządzeń elektronicznych nie da się przeprojektować w takim stopniu, aby można je było naprawić w 100 % przypadków. 

Mimo to dla właścicieli drukarek efektem może być stopniowa zmiana rynku, w ramach której producenci będą coraz bardziej motywowani do projektowania urządzeń w taki sposób, aby można je było naprawiać, zamiast jedynie zastępować nowymi modelami. W przypadku drukarek, które obecnie często trafiają na śmietnik z powodu jednej kosztownej awarii, może to oznaczać dość istotną zmianę. Obecnie jednak, ponieważ UE nie wymaga jeszcze lepszej naprawialności urządzeń, na wprowadzenie takich zasad trzeba będzie jeszcze poczekać. Trudno bowiem oczekiwać, że producenci sami z siebie wprowadzą w tym zakresie znaczące ulepszenia. 

O autorze
Jiří Filip
Wieloletni redaktor naczelny magazynów Letem světem Applem i Jablíčkář.cz, redaktor technologiczny magazynu Zboží.cz, redaktor bloga TonerPartner, pasjonat technologii, gadżetów i recenzent w jednej osobie. Oprócz poznawania najnowszych technologicznych nowinek jest również miłośnikiem gotowania, wycieczek na łono natury, rodziny oraz sportu, zwłaszcza zespołowego.

Źródło: engin akyurt / Unsplash

Podobne artykuły

11 minut czytania

Co zrobić, jeśli drukarka źle drukuje

Właśnie skończył Ci się kolor w drukarce, więc kupujesz nowy toner lub kartridż, wkładasz kasetę do drukarki laserowej lub atramentowej, otwierasz wymagany dokument na swoim komputerze i wysyłasz go „do druku”. Idealnie pod koniec tego procesu będziesz trzymał kartkę z ładnie wydrukowanym tekstem lub obrazkiem. Co jednak robić, jeśli nie wszystko jest tak, jak powinno, a wydruk wychodzący z drukarki jest fatalnej jakości, czy to pod względem odwzorowania kolorów, czy może jakości papieru? Prawdopodobnie czeka Cię początkowy szok, po którym nastąpi cała seria pytań. Czy kupiłeś wadliwy kartridż, który powoduje problemy z drukowaniem, czy wadliwa jest drukarka? Niestety, nie ma jednej uniwersalnej odpowiedzi na te pytania, ponieważ problemy mogą być spowodowane różnymi czynnikami. Ponieważ jednak niektóre błędy powtarzają się znacznie częściej niż inne, w poniższym artykule podsumowaliśmy najczęstsze problemy, które mogą wystąpić w związku z jakością druku. Oczywiście znajdziesz również porady, jak je usunąć.

Przeczytaj cały artykuł »

3 minuty czytania

Wady drukarek laserowych: kiedy warto je naprawić?

Drukarka laserowa to ciężko pracujący „członek” biura. Nic więc dziwnego, że wcześniej czy później dojdzie do jakiejś awarii. Dowiedz się, jak zidentyfikować usterkę i jak ją rozwiązać, aby w jak najmniejszym stopniu obciążała Twój portfel. W artykule przechodzimy od najtańszych rozwiązań do tych, które trochę obciążą Twój budżet.

Przeczytaj cały artykuł »